Đường vắng – hay là những số phận muốn được cất tiếng

TÁC PHẨM VÀ DƯ LUẬN (báo Văn Nghệ Trẻ)

Đường vắng – hay là những số phận muốn được cất tiếng 

Tôi đã bắt đầu suy nghĩ rất lung về chủ đề đàn ông bị bạo hành khi đọc tác phẩm “Thời xa vắng” của nhà văn Lê Lựu. Khi ấy, tôi đã nghĩ nhà văn gạo cội này đã hư cấu quá nhiều nhưng dù sao mối ngờ vực về vấn nạn này bắt đầu thâm nhập vào tôi và tôi để tâm quan sát kỹ lưỡng hơn những gì diễn ra xung quanh mình, những mảnh đời mà tôi nghi ngờ đã bị vướng vào “mớ bòng bong” này. Rồi qua năm tháng của cuộc sống thực tế, bằng những trải nghiệm và những quan sát của mình, thúc giục tôi viết nên “Đường vắng” .

Nhà văn Hiệu Constant chia sẻ với Văn Nghệ Trẻ về cuốn tiếu thuyết mới của mình.

“Chúng ta hơi bất công với nam giới”

l  Phóng viên (PĐ): Vấn đề phụ nữ bị bạo hành là vấn đề tòan cầu, dễ tìm được tiếng nói chia sẻ. Nhưng ở “Đường vắng” chị chọn một đề tài khá lạ: nam giới bị bạo hành?

-Hiệu Constant: Bạn nói đúng nhưng theo quan điểm của tôi là chưa đủ. Tức là ta chỉ nên dùng cụm từ «nạn bạo hành” thôi. Bởi như tôi đã nói ở phần mở đầu cuốn sách: “người ta có thể dễ dàng nhìn thấy vết bầm tím trên thân thể một người đàn bà, chứ mấy ai nhìn thấy trái tim người đàn ông đang rỉ máu”! Nạn bạo hành có nhiều cung bậc và những cách thức diễn ra khác nhau, nhưng những nạn nhân của nó thì cùng chung một nỗi bất hạnh đớn đau giống hệt nhau. Với phụ nữ thì còn có nhiều hội đoàn ủng hộ, bảo vệ, còn với đàn ông thì rất ít. Cũng là do những người đàn ông khi bị bạo hành thì họ cảm thấy tự ti mặc cảm, họ xấu hổ, họ không dám thổ lộ hay chia sẻ với người khác, thậm chí là người thân hay bạn bè, nên họ đành lựa chọn cách sống khép kín, âm thầm sống với nỗi đau ấy… Tôi thấy điều này hơi bất công! Chúng ta vẫn luôn đòi hỏi bình đẳng giới, thì tôi thiết nghĩ chúng ta cũng nên bình đẳng trong chuyện này.

-       Trang đầu cuốn tặng có dòng chữ “Tặng Claude”.Độc giả sẽ rất dễ suy diễn đây là một trong những nguyên mẫu của “Đường vắng”. Nếu không có gì bí mật, chị có thể cho biết Claude là ai? Tại sao chị dành tặng cuốn sách này cho Claude?

- Chả có gì bí mật đâu, mà ngược lại tôi rất muốn chia sẻ với bạn đọc điều này bởi Claude chính là “anh xã” tôi. Nhưng bạn an tâm đi, tôi đảm bảo là chồng tôi chưa bao giờ bị vợ bạo hành đâu. Khi đề tặng anh ấy cuốn sách này, thì đó là cách tôi cảm ơn “nửa kia” của mình, bởi anh luôn khuyến khích tôi trong công việc sáng tác văn học. Khi viết “Đường vắng”, tôi đôi khi cũng tham khảo ý kiến của anh ấy… Viết đề tặng anh ấy, và qua những trăn trở day dứt khi viết tác phẩm này, tôi cũng có ý định “răn mình” để trở nên hoàn hảo hơn trong mắt chồng!

Bảng tra Các chức quan, phẩm tước, học vị thời phong kiến Việt Nam

 

Bảng tra Các chức quan, phẩm tước, học vị thời phong kiến Việt Nam

https://nghiencuulichsu.com/2013/08/06/bang-tra-cac-chuc-quan-pham-tuoc-hoc-vi-thoi-phong-kien-viet-nam/?fbclid=IwAR3ddB0EOvCKa7DPwS6YrRjLsv1JT6EK7UtfSkHpGgt7-V5kzsyPY0NU7Hk

Án sát : Tháng 6 năm Hồng Đức thứ 2 (1471), đặt chức Án sát ở 12 Thừa tuyên và đặt bat y (tức Đô ty, Thừa ty, Hiến ty) ở Quảng Nam. Năm Minh Mạng thứ 12 (1831) quy định Án sát dưới quyền Tổng đốc, Tuần phủ. Ty Án sát sứ các tỉnh có Thông phán, Kinh lịch, bát cửu phẩm Thư lại, Vị nhập lưu thư lại. Số lượng nhiều ít tuỳ theo từng tỉnh.

Ở các tỉnh nhỏ chỉ có Tuần vũ thì Án sát giữ vị trí tỉnh Phó giữ  việc hình. Thời Tự Đức (1848-1883) Án sát coi như tỉnh Phó của tỉnh nhỏ.

Án sát sứ ty: là cơ quan phụ trách việc hình thời Nguyễn. Là ty giúp việc cho Tổng đốc hoặc Tuần vũ.

Ấm chức: Theo Phan Huy Chú-Lịch triều hiến chương loại chí- Cấp bậc phong Ấm thực thi từ thời Trần Thánh Tông, năm Thiệu Phong thứ 10(1267). Lúc bấy giờ định lệ phong Ấm cho Tôn Thất. (Con cháu trước làm tới chức tước gì thì quy định ông cha được truy phong ở mức nào). Đến thời Lê, thời Lê Thánh Tông lệ phong Ấm được quy định khá chi tiết.

Ví dụ: Quận công thì cha và ông đều được phong tước hầu, mẹ và bà đều được phong Chánh phu nhân, vợ được phong Phu nhân, con trưởng được phong Triều liệt đại phu, các con được phong Hoằng tín đại phu, cháu trưởng được phong Hiển cung đại phu.

Tước hầu thì cha và ông đều được phong Bá, mẹ và bà đều được phong Tự Phu nhân, các con trưởng được phong Hoằng tín đại phu, các con được phong Hiển cung đại phu, cháu trưởng được phong Mậu lâm lang…

Đời Huyền Tông, năm Cảnh Trị thứ 2 (1664). chuẩn định cho công thần khai quốc từ Tam thái, Tam thiếu trở lên con cháu đời đời là công thần tôn; công thần trung hưng, thì từ Tả Hữu Đô đốc, Tả Hữu Thị Lang trở lên con cháu đời đời là quan viên tử.

Bá: Tước thứ 3 trong 5 tước thời phong kiến: Công, Hầu, Bá, Tử, Nam.

Từ thời Lý đã đặt ra tước: Tước Vương, tước công ban cho các thân vương của vua.

Amin Maalouf - thành viên Viện Hàn lâm Pháp gốc Liban  

HIỆU CONSTANT

(Sưu tầm và giới thiệu)

 

Thứ Năm ngày 14 tháng sáu năm 2012 vừa qua, nhà văn Pháp gốc Liban, Amin Maalouf, đã được đón tiếp trọng thể dưới mái vòm hoành tráng của viện Hàn Lâm Pháp. Năm 2011, ông đã được bầu vào chiếc ghế bỏ trống của cố nhà văn Claude Lévi-Strauss.

Trước ông, với sự hòa hợp và phát triển song song hai ngôn ngữ và hai nền văn hóa Pháp - Arập, vào năm 2006, viện Hàn Lâm Pháp đã từng đón tiếp nữ văn sỹ chuyên viết tiểu thuyết gốc Algêrie: Assia Djebar, nhân vật đầu tiên của xứ Malgreb (Bắc Phi) được bầu vào Viện Bất tử.

Ông là nhà văn người Pháp gốc nước ngoài thứ năm được bước vào địa điểm huyền thoại này, nơi mà từ lâu vốn chỉ là pháo đài dành cho những người Pháp, trước khi hé mở cho các văn sỹ có gốc ngoại quốc. Lần đầu tiên vào năm 1983, dành cho thi sỹ - Tổng thống (Sênêgal) Léopold Sédar Sengor. Sau đó nơi này tiếp tục đón nhận Hector Bianciotti gốc Argentine, François Cheng gốc Trung quốc.

“Tôi đem theo mình tất cả những gì mà hai tổ quốc của tôi đã cho tôi: nguồn cội, ngôn ngữ, cách phát âm, niềm tin vào chính mình, những ngờ vực, và hơn tất cả là những ước mơ của tôi về sự hòa hợp, về sự tiến triển và tồn tại song phương...” đó là lời tâm tình của tân thành viên viện Hàn lâm Pháp trước các đồng sự của mình.

Tiểu thuyết Dạt Vòm

 

Tiểu thuyết Dạt Vòm

Tên tác phẩm nguyên bản : La Fugue

Tên tiếng Việt : Dạt Vòm

Tác giả : Valérie Sigward

Dịch giả : Hiệu Constant

NXB : Dân Trí

 

Giới thiệu :

Cuốn tiểu thuyết rất ngắn có thể đọc ở sân bay, trên máy bay khi đi nghỉ… Tuy nhiên, khó mà coi những gì chúng ta đọc được như là một cuốn tiểu thuyết “nhẹ nhàng”! Ngược lại, đây là một cuốn tiểu thuyết rất nhạy cảm nói về sự mất mát của một người thân yêu và những nỗi đau khó bày tỏ đối với những người ở lại. Một cuốn sách mãnh liệt, dữ dội, nghiêm túc và đanh thép. Chủ đề chính của cuốn truyện vốn vẫn được coi như là cấm kỵ, đó là vấn nạn tự tử ở tuổi vị thành niên, một việc làm khiến cha mẹ sững sờ không hiểu, một mất mát khó bù đắp.

Théo, một thiếu niên mười lăm tuổi có một người anh trai tên là Alex. Alex đã chết khi nhảy xuống từ một cây cầu. Chàng trai này ra đi mà không hề để lại bất kỳ một dòng chữ nào để giải thích việc làm của mình, cũng như trước đó cậu không hề có điều tiếng lẫn phàn nàn gì về cuộc sống cũng như gia đình. Alex có cô bạn gái tên Marie. Một năm trôi qua sau sự kiện thê lương ấy thì Théo không còn chịu đựng nổi nữa. Đâu đâu, chỗ nào cũng hiển hiện hình bóng của Alex, khung cảnh bao trùm lên cha mẹ và gia đình cậu. Nỗi đau trước sự ra đi của Alex đã nhấn chìm cha mẹ vào sự thờ ơ với mọi chuyện và họ từ chối sự hiện diện của đứa con trai thứ hai của mình và không hề nhận ra nỗi đau khổ của nó. Câu chuyện của Théo quả thật xúc động. Cậu thiếu niên mười lăm tuổi đã bị hoảng loạn và thất lạc giữa cha mẹ và người anh trai Alex quyên sinh. Đâu là chỗ của cậu giữa hai thế giới ấy ? Cậu tuy được bao bọc nhưng không ngừng tìm hiểu nguyên nhân sự ra đi của anh trai mình. Câu chuyện là cả một sự hồi hộp thót tim đến tận những dòng cuối cùng.

« Lúc nào và bao giờ thì cũng vẫn là một điệp khúc ấy, một cuộc sống ấy, chỉ có điều là hiện giờ em nhận thấy khắp thân thể mình đã bắt đầu mọc lông rồi, chỉ có cằm là chưa có, và  em thấy nhớ anh da diết, hay nói trắng ra thì em không thể tiếp tục sống như thế này được nữa.

Từ hôm qua, điều đó đã trở nên hiển nhiên, em chợt hiểu ra rằng cuộc sống của em sẽ chán chường biết bao nếu như em không thực hiện cái gì đó để chữa trị cho mình khỏi căn bệnh  do anh gây lên. Trị căn bệnh thoát khỏi anh, đó chính là làm sao để cho tất cả những gì mà anh đã đụng chạm vào, tất cả những gì mà anh đã nhìn thấy biến hết, làm cho cả vũ trụ của anh thời xưa biến sạch đi. Em phải đi đến một nơi nào đó mà anh chưa hề đặt chân đến, thậm chí còn chưa bao giờ nghĩ đến nữa. Anh đã từng mơ sẽ đi đến Trung Quốc, vậy thì em sẽ không đến đó đâu…

… Em sẽ để lại cho cha mẹ một lá thư bởi  em không phải là một thằng đểu giống anh, em không muốn họ lo lắng hoặc sẽ hình dung ra mọi điều, họ đau đớn như vậy là đã quá đủ rồi… »

Quán thân bất tịnh để trừ tâm ái dục

                              Quán thân bất tịnh để trừ tâm ái dục

"Bất tịnh" nghĩa là không sạch sẽ, trong lành. Quán bất tịnh tức là quán sát một cách tỉ mỉ, cùng tột thân con người để nhận thấy biết rõ ràng nó là không trong sạch.

Quán thân bất tịnh

Sắc dục cũng lại như thế, không bao giờ làm cho ta thỏa mãn, càng ân ái thì lòng dục càng tăng trưởng, càng thích thú, càng thèm khát tìm kiếm và cuối cùng không làm chủ được bản thân mà dính vào tội tà dâm, hoặc hiếp dâm. Hậu quả hiện đời là gia đình tan nát, hoặc bị tù tội, giam cầm khổ sở. Và trong đời sau có thể bị lạc đọa vào các loài súc sinh như chim sẻ, chim bồ câu chẳng hạn để thỏa mãn thú tính.

Trong thế gian này ai cũng tham sống sợ chết. Sự tham sống của con người vô cùng mãnh liệt, vì nó được tiếp nối từ vô thỉ kiếp cho đến nay. Vì tham sống cho nên chúng ta tìm đủ hết mọi cách để được sống. Vì tham sống cho nên con người ta bất chấp hết mọi thủ đoạn đê hèn, dã man và tàn nhẫn nhất để duy trì mạng sống cho chính mình. Tóm lại, tham sống sợ chết là không của riêng ai kể cả các loài vật khác. Con người, càng tham sống bao nhiêu lại càng sợ chết bấy nhiêu. Mà đã sợ thì không dám dùng từ chết, cho nên dùng từ mất, qua đời hoặc vãng sinh.

"Bất tịnh" nghĩa là không sạch sẽ, trong lành. Quán bất tịnh tức là quán sát một cách tỉ mỉ, cùng tột thân con người để nhận thấy biết rõ ràng nó là không trong sạch. Đối với tất cả mọi người thì "quán thây ma" như thế chưa phải là phương thuốc mầu nhiệm, để chúng ta nhàm chán cái thể xác của mình và của người khác. Muốn nhàm chán, ghê tởm cái thể xác nhơ nhớp này thì ta phải thấy tận mắt cái "bất tịnh" của nó, từ khi nó bắt đầu thành hình cho đến khi nó bị hủy hoại.

RỪNG THẲM (tiểu thuyết) Tác giả: Julien Gracq, Dịch giả: Hoàng Hà/Hiệu Constant

 

RỪNG THẲM (tiểu thuyết)

Tác giả: Julien Gracq, 

Dịch giả: Hoàng Hà/Hiệu Constant

 NXB Đà Nẵng

https://www.vinabook.com/rung-tham-tieu-thuyet-p20426.html

Giới thiệu tác phẩm (Hiệu Constant) 

Hiếm có một nhà văn nào mà đương thời những tác phẩm của mình lại đựoc tuyển chọn in trong bộ sưu tập Pléiade tại Pháp. Julien Gracq là một trong những nhà văn hiếm hoi đó. Ông không những là một nhà văn nổi tiếng  mà còn là một nhà phê bình văn học rất lớn như nhà văn Philippe Sollers đã từng  phát biểu: Gracq chiếm một vị trí đặc biệt đáng kể trong nền văn học Pháp ở thế kỷ XX. Ông là hiện thân của trào lưu văn học lãng mạn Pháp, vừa thiên cảm mộng mơ vừa có tính bác học. Trong ông hội tụ những phẩm chất có từ Goeth - một nhà phiêu lưu nhất cho tới Châtaubritan rồi lại tiến tới sự mạo hiểm của trường phái siêu thực...

Trong tác phẩm này, Julien Gracq đã trao gởi nhiều kinh nghiệm của chính bản thân mình trong cuộc đời quân ngũ mà ông đã ấp ủ bấy lâu. Vào năm 1939, đây là năm đầu tiên của thứ mà ta vẫn quen gọi là Cuộc chiến tranh kỳ cục. Giai đoạn chờ đợi phập phồng , thời kỳ chờ đợi sự đổ bộ của quân Đức quốc xã vào Pháp ở vùng Ardenner, nơi mà chuẩn ý Grange cùng với tiểu đội của mình có nhiệm vụ cầm chân những chuyến xe bọc thép của Đức tràn xuống nếu như cuộc chiến bùng nổ. Nơi đây, thực ra vừa là chốn tiền tiêu, lại giống như một thứ đảo hoang trên trận tuyến Meuse luôn có những dấu hiệu đầy nghi ngại. Qua tác phẩm của mình, Gracq tố cáo chiến tranh - một cuộc chiến hết sức vô nghĩa lý như những trò chơi trẻ con với "Những cú huých khuỷu tay, những cú đạp chân...".
Từ cuộc chiến vô nghĩa lý, tác giả nâng cao giá trị nhân văn, tình nhân loại yêu thương của con người trong thời chiến: những cuộc gặp gỡ ngắn ngủi giữa những người lính với những người dân địa phương, những mối tình chớm nở đã kịp để lại  cho họ những tình cảm gắn bó không dễ gì phai mờ.

Báo (Tuổi trẻ ONline)

TT - Những người lính đang dần dấn vào một con đường xuyên rừng. Thiên nhiên cứ dần đầy lên trước mắt họ. Với chuẩn úy Grange, thiên nhiên không chỉ ở phía trước mà còn ở bên trong.

Cảm giác có thể chạy đi mãi dưới tán rừng trong buổi sớm. Và giấc ngủ, “tay buông thõng xuống thành giường trên dòng sông Meuse giống như bên thềm một bến đò” hệt như giấc mơ lãng quên, êm dịu.

Nhưng đây là đang chiến tranh. Đang vào năm 1939 - năm mở đầu của “cuộc chiến tranh kỳ cục” cùng với tất cả sự đảo lộn, phập phồng, hoang mang... Tại khu vực rừng thẳm Ardenne (nước Pháp), chuẩn úy Grange cùng tiểu đội của anh có nhiệm vụ cầm chân những chuyến xe bọc thép của Đức tràn xuống. Chiến tranh không biết nổ ra lúc nào...

Trong bối cảnh đó, Grange tình cờ làm quen với cô nàng Nona xinh đẹp. Hay nói chính xác hơn, chính Nona đã “theo dõi” sát nút anh chàng mơ mộng Grange. “Em đã quyến rũ được anh” - Nona nói như vậy với một tình yêu tràn đầy tự nhiên. Cũng có thể nói là buồn cười vì trong bối cảnh chiến tranh luôn mang tính chất “hù dọa” như thế, họ đã có những ngày sống bên nhau thật dễ chịu, vui tươi, nồng nàn... Dường như, ở đây, tác giả đã làm một động tác là “xua” chiến tranh sang một bên, hay là biến nó thành một “trường chiêm bao” với tất cả những gì không thể cưỡng lại của cuộc sống tràn trề.

Julien Gracq - tác giả của tiểu thuyết Rừng thẳm - được xem là một trong số hiếm hoi những nhà văn có tác phẩm được đọc nhiều nhất ở Pháp và trên thế giới. Và cũng hiếm có nhà văn nào mà khi còn sống tác phẩm lại được tuyển chọn trong bộ sưu tập Pléiade (Pháp). Với bạn đọc VN, hẳn đã từng biết Julien Gracq qua tiểu thuyết Bờ biển Syrtes - một cuốn sách rất tuyệt. Là người luôn phản đối việc thương mại hóa văn học, Julien Gracq chủ trương một loại văn chương thuần chất đầy thiêng liêng. Ông là người đã từng đương đầu với Sartre bằng cuốn tiểu luận Văn chương dành cho dạ dày (năm 1949). Không màng tới những gì “ngoài văn học”, thậm chí Julien Gracq còn từ chối giải thưởng Goncourt cho cuốn Bờ biển Syrtes (năm 1951).

Trở lại Rừng thẳm. Tôi đã đọc và... trở lại cuốn sách này sau những ngày bận bịu. Một cảm giác hân hoan tràn ngập trở lại. Đọc xong cuốn sách rồi mà cứ muốn cầm giữ mãi trên tay. Có những loại sách mình chỉ có thể đọc nó khi trong đầu hoàn toàn không “mưu tính” điều gì. Cuốn Rừng thẳm này thuộc loại sách đó. Một cuốn sách tràn đầy cảnh sắc và nhạc điệu thiên nhiên. Nó làm cho người đọc vừa muốn lướt nhanh vừa muốn giữ chậm; vừa nôn nóng muốn biết xem cuối cùng Grange có chết, lại vừa nín lặng từng bước chờ theo hơi thở cảm xúc của con người này (?!). Cuốn tiểu thuyết đặt mình vào một trạng thái rất “vớ vẩn” như đang yêu, chứ không phải là đang... gặm chữ (!).

TRẦN NHÃ THỤY

Lời dạy của đức Phật về Lục hoà - 6 phép hòa kính

 

Lời dạy của đức Phật về Lục hoà - 6 phép hòa kính

(Hòa thượng Thích Thiện Hoa)

https://thuvienhoasen.org/a27001/phap-luc-hoa

Trong gia đình, anh em không hòa, thì cốt nhục chia ly. Vợ chồng không hòa, gia nghiệp chẳng thành, con cái đau khổ. Xóm làng không hòa, sinh ra cãi vã kiện cáo. Quốc gia không hòa sanh ra giặc giã loạn lạc, dân chúng khổ sở. Nhân loại bất hòa, thì chiến tranh tiếp diễn, nhân sinh điêu đứng, suy tàn.

"Đạo nghĩa Lục hòa vốn là điều căn bản của Phật giáo. Thân hòa cùng ở; miệng hòa không cãi nhau; ý hòa cùng vui vẻ; giới hòa cùng tu; kiến hòa cùng giải - thấy biết kiến thức thì chia sẻ cho nhau hiểu; lợi hòa cùng chia - có của cải, lợi ích thì chia nhau không ai tranh tham phần hơn cho mình. Vui với đạo pháp mà quên hết phiền não, xóa bỏ đau khổ cho mình và người khác. Nếu tinh thần lục hòa của Phật giáo mà được đem áp dụng vào đời thì trên từ quốc gia, dưới đến gia đình, khắp nơi đều an lạc vui vầy."

Tai hại của sự bất hòa

Trong sự sống chung đụng hằng ngày, không có gì tai hại bằng sự bất hòa. Sự bất hòa làm ung độc cuộc sống chung và bắt buộc người ta phải xa nhau, nếu không muốn ở gần nhau để làm khổ cho nhau.

Trong gia đình, anh em không hòa, thì tình cốt nhục chia ly. Vợ chồng không hòa, thì gia nghiệp chẳng thành, con cái phải bị đau khổ, vì gần cha thì phải xa mẹ; gần mẹ thì phải xa cha. Xóm làng không hòa thì hay sinh ra rầy rà, kiện cáo, chém giết lẫn nhau. Quốc gia không hòa thì sanh ra giặt giã loạn lạc, dân chúng khổ sở. Nhân loại bât shòa, thì chiến tranh tiếp diễn, nhân sinh điêu đứng, suy tàn.