HIỆU CONSTANT - Đường Vắng
Chủ Nhật, 15 tháng 11, 2026
Các vị Vua và Hoàng đế Pháp bị bắt trong trận chiến
Các vị Vua và Hoàng đế Pháp bị bắt trong trận chiến (Ngự giá thân chinh)
Trong suốt chiều dài lịch sử Thế giới, chuyện Vua/Hoàng đế “ngự giá thân chinh” là chuyện hiếm, bị tử trận là hiếm, và các ngài quân chủ bị bắt tại trận chiến lại càng hiếm. Các vị vua “đào tẩu” khi đất nước lâm nguy bị bắt lại, bị giam cầm bởi chính thần dân cũng có thể gọi là hiếm… Hiếm nhưng mà vẫn có.
Thế mới nói, dưới gầm trời này, chuyện gì cũng có, chỉ là ta chưa gặp mà thôi…
Trong bài này, chủ tút chỉ sưu tầm những vị Vua/hoàng đế Pháp cầm quân đi trận, và bị quân địch bắt sống. Pháp “góp” bốn vị. Hai vị cuối cùng mới là đặc biệt.
1. Saint Louis (Louis IX 1214–1270),) bị bắt trong Trận Fariskur (1250). Lên ngôi ngày 8 tháng 11 năm 1226. Trị vì 43 năm 9 tháng 17 ngày. Hưởng thọ 56 tuổi.
2. Jean II le Bon (1319- 1364) bị bắt trong Trận Poitiers (năm 1356). Lên ngôi ngày 22/08/1350. Tại vị 13 năm 7 tháng 17 ngày. Hưởng thọ 44 tuổi.
3. François I (1494–1547), bị bắt trong Trận Pavia (năm 1525). Lên ngôi ngày 1 tháng giêng năm 1515, tại vị 32 năm 2 tháng 30 ngày. Hưởng thọ 52 tuổi. Điều đặc biệt là ông cao 1,98, cũng là điều không bình thường với người Pháp khi ấy.
4. Napoleon III (1808–1873) trong Trận Sedan (năm 1870). Hưởng thọ 64 tuổi. Đây là một đấng quân vương đặc biệt, vì ông vừa là Quân vương, vừa là Tổng thống nền Cộng hòa II của Pháp. Ông được bầu là Tổng thống Pháp ngày 20/12/1848 và tại chức đến ngày 2/12/1852 (tại chức 3 năm 11 tháng 12 ngày). Lên ngôi Hoàng đế ngày 2/12/1852 đến 4/9/1870 (tại vị 17 năm 9 tháng 2 ngày). Ông bị bắt khi đang là Hoàng đế.
1. Saint Louis (Louis IX 1214–1270),) bị bắt trong Trận Fariskur (1250). Lên ngôi ngày 8 tháng 11 năm 1226. Trị vì 43 năm 9 tháng 17 ngày. Hưởng thọ 56 tuổi.
Trong cuộc Thập tự chinh lần thứ bảy ở Ai Cập, vua Pháp Louis IX bị quân Mamluk bắt giữ trên chiến trường Fariskur, vào ngày 8 tháng 2 năm 1250. Trận chiến này diễn ra sau cuộc vây hãm Mansourah bị thất bại, từ đó quân Thập tự chinh do đích thân Louis IX dẫn đầu đã rút lui, nhưng thực sự rất khó khăn. Đức Vua sau đó đã được thả với khoản tiền chuộc khổng lồ là 400.000 dinar và phải hoàn trả lại thành phố Damietta cùng với lời hứa sẽ không bao giờ đặt chân đến Ai Cập nữa. Louis IX được thả vào ngày 8 tháng 5 năm 1250. Sự kiện này đánh dấu sự kết thúc của cuộc Thập tự chinh thứ bảy.
2. Jean II le Bon (1319- 1364) bị bắt trong Trận Poitiers (1356). Lên ngôi ngày 22/08/1350. Tại vị 13 năm 7 tháng 17 ngày. Hưởng thọ 44 tuổi.
Trong cuộc Chiến tranh Trăm năm, đối mặt với Hắc Hoàng tử (Thái tử/con trai của Vua Anh quốc), Vua Pháp đã chiến đấu rất dũng cảm trong trận đánh giáp lá cà nhưng cuối cùng vẫn bị bao vây và bắt giữ vào ngày 19 tháng 9 năm 1356. Khi đó, vua Jean II Le Bon tìm cách chặn đứng bước tiến của quân Anh do Thái tử Edward xứ Wales chỉ huy. Dẫu Quân đội Pháp rất chiếm ưu thế về quân số nhưng Thái tử Edward đã dẫn đầu thực hiện một cuộc đột kích tàn khốc và bắt sống vua Pháp cùng hoàng tử Philippe, và nhiều chiến binh khác. Giới quý tộc ưu tú của Pháp bị tàn sát. Ông bị đưa đến Luân Đôn và được đối xử tôn trọng. Ông vẫn được tự do, được đài thọ nguồn lực cần thiết để đi lại từ lâu đài này sang lâu đài khác của người Anh, duy trì lối sống vương giả. Trong khi đó thì vương quốc Pháp của ông đang hết sức hỗn loạn và khủng hoảng chính trị trầm trọng. Năm 1360, sau bốn năm bị giam cầm, một Hiệp ước Hòa bình/Hiệp ước Brétigny được ký kết: Vua Jean II buộc phải nhượng một phần tư lãnh thổ Pháp cho người Anh và hứa sẽ trả khoản tiền khổng lồ là 3 triệu đồng vàng. Ông được trở về Pháp để quyên góp số tiền, trong khi con trai ông vẫn bị giữ làm con tin. Sau sự kiện này, Pháp lâm vào cảnh nợ nần chồng chất. Hoàng tử Philippe trốn thoát khỏi Anh quốc vào năm 1363. Do không thể gom đủ tiền chuộc, vì danh dự, vua Jean II đã tự thân quay lại Anh quốc làm tù binh. Ông qua đời ở Luân Đôn.
Trong suốt bốn năm nhà vua bị giam cầm ở Anh quốc, một cuộc tranh giành quyền lực diễn ra tại Pháp, làm nổi lên những nhân vật như Étienne Marcel (người sau này trở thành biểu tượng truyền cảm hứng cho Cách mạng Pháp).
3. François I (1494–1547), bị bắt trong Trận Pavia (1525). Lên ngôi ngày 1 tháng giêng năm 1515, tại vị 32 năm 2 tháng 30 ngày. Hưởng thọ 52 tuổi. Điều đặc biệt là ông cao 1,98m, cũng là điều không bình thường với người Pháp khi ấy.
Trong trận chiến tại Ý, Vua Pháp François I bị vua Tây Ban Nha Charles Quint bắt làm tù binh vào ngày 24 tháng 2 năm 1524, sau thất bại của Pháp tại trận chiến Pavia, gần Milan. Đây có lẽ là thất bại thảm hại nhất trong toàn bộ lịch sử Pháp. Tất cả các quý tộc hàng đầu của Pháp đều bị giết hoặc bị bắt. Chính trong dịp này, ông đã viết cho mẹ mình câu nói nổi tiếng: “con chỉ còn danh dự và mạng sống.”
Vị tù nhân hoàng gia này bị đưa lên tàu tại thành phố Villefranche, gần Nice, để đến Tây Ban Nha. Tại đây, ông sẽ bị giam giữ suốt một năm để chờ Pháp trả tiền chuộc và ký kết hiệp ước (Hiệp ước Madrid, ngày 14 tháng 1 năm 1526). Vua François I và vua Charles Quint/người bắt giữ ông, không hợp nhau cho lắm. Những điều kiện giam cầm không hề xứng tầm hoàng gia cho đến khi François I lâm bệnh nặng khiến Charles-Quint lo sợ cho tính mạng của gã tù nhân hoàng gia quý giá của mình.
Cuối cùng, cũng như một thế kỷ rưỡi trước đó, vua Pháp đã ký một hiệp ước, hứa trả một khoản tiền khổng lồ và để lại hai con trai Hoàng tử của mình làm con tin để trở về Pháp quyên tiền chuộc.
Hiệp ước này buộc Pháp phải nhượng hoặc trả lại vùng Bourgogne và quận Charolais, từ bỏ yêu sách đối với vùng Artois và Flandre, và cuối cùng, từ bỏ tham vọng đối với bán đảo Ý. Sau khi được thả, ông để lại thanh bảo kiếm và hai con trai ở Tây Ban Nha. Hai người này và thanh bảo kiếm sẽ được hoàn trả sau khi Tây Ban Nha nhận được tiền chuộc.
Tuy nhiên, không giống như Jean II le Bon, ông đã không giữ lời hứa. Khi Charles Quint nhắc ông Vua Pháp này về tấm gương của Jean II, François I đáp trả rằng Jean II đã được đối xử tốt trong thời gian bị giam cầm ở Anh quốc, trong khi ông bị đối xử tàn bạo và nhục nhã ở Tây Ban Nha, và điều ấy sẽ giải phóng ông khỏi bất kỳ nghĩa vụ đạo đức nào.
François I đã cố gắng chinh phục Công quốc Milan thêm hai lần nữa, nhưng không thành công. Ý thức được sự bất lực trong việc một mình có thể đánh bại Tây Ban Nha, François I đã ký kết một liên minh Pháp-Ottoman gây ra một vụ bê bối nhưng đóng một vai trò đáng kể trong lịch sử 250 năm sau đó.
4. Napoleon III (1808–1873) trong Trận Sedan (1870). Hưởng thọ 64 tuổi.
Đây là một đấng quân vương đặc biệt, vì ông vừa là Quân vương, vừa là Tổng thống nền Cộng hòa II của Pháp. Ông được bầu là Tổng thống Pháp ngày 20/12/1848 cho đến ngày 2/12/1852 (tại chức 3 năm 11 tháng 12 ngày). Lên ngôi Hoàng đế ngày 2/12/1852 đến 4/9/1870 (tại vị 17 năm 9 tháng 2 ngày). Ông bị bắt khi đang là Hoàng đế.
Trong Chiến tranh Pháp-Phổ, Hoàng đế Pháp, ốm yếu và bị bao vây trong thành Sedan, đã đầu hàng quân đội Phổ. Hai ngày sau khi nhà vua bị bắt, nền Đế chế II đã bị sụp đổ và sự tuyên bố thành lập nền Cộng hòa III ở Paris.
Vị vua thứ tư và cũng là vị vua cuối cùng bị bắt trong một trận chiến thực chất là một hoàng đế: Napoléon III bị quân Phổ bắt làm tù binh sau thất bại tại Sedan vào ngày 2 tháng 9 năm 1870. Thất bại này và việc bắt giữ Napoléon III đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến tranh Pháp-Phổ thảm khốc, được khai chiến sáu tuần trước đó khi Pháp tuyên chiến với Phổ mà không thực sự vượt qua biên giới. Bị bắt làm tù binh, hoàng đế bị phế truất, nền Cộng hòa III được tuyên bố, và đã cố gắng tiếp tục cuộc chiến nhưng không thành công cho đến khi quân đội Phổ thẳng tiến đến Paris và tuyên bố thành lập Đế quốc Đức vào ngày 18 tháng 1 năm 1871 tại Versailles. Napoléon III nhanh chóng được thả để đoàn tụ với vợ mình, cựu Hoàng hậu Eugénie, ở London, sau khi ở tại Cung điện Wilhelmshöhe gần Cassel, trong vùng Hesse. Ông mất tại lâu đài Camden Place, Chislehurst, anh quốc
Thất bại tại Sedan là một bước ngoặt lớn của thế kỷ 19 và xứng đáng được nghiên cứu sâu rộng.
Thứ Sáu, 2 tháng 10, 2026
Khám phá Cố đô Kraków - Ba Lan
Khám phá Cố đô Kraków - Ba Lan
https://cand.vn/co-do-krakow-noi-luu-giu-ky-uc-post823129.html
Chúng tôi đến Ba Lan vào những ngày cuối hè chớm thu. Khí hậu những ngày hè Anh-điêng ở xứ sở Đông Âu thật tuyệt! Nếu bạn chưa từng đặt chân đến đông Âu nhưng đã từng xem bộ phim truyền hình dài tập Mátxcơva - Mùa thay lá của đạo diễn Trọng Trinh, thì có thể hình dung đôi chút về mùa này ở nơi đây. Khí trời mát lành, thanh khiết, những hàng cây đang nhẹ nhàng chuyển màu!
Chúng tôi bắt đầu chuyến thăm bằng Cố đô Kraków. Đó là một thành phố cổ duyên dáng, đầy chất thơ, nằm bên dòng sông Vistula uốn lượn dưới chân đồi Wawel. Thành phố này chứa đựng những trang sử thăng trầm đầy bi hùng của dân tộc Ba Lan. Nơi đây được coi là một trong những thành phố đẹp nhất châu Âu. Quần thể tòa lâu đài hoàng gia lừng lững oai vệ quay ra sông. Khu Phố cổ được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm 1978, hàng năm thu hút hàng chục triệu khách, biến nơi đây thành một trung tâm du lịch sầm uất. Cũng giống như cố đô Kyoto của Nhật Bản, Kraków đã thoát được thảm họa phá hủy của Đức Quốc xã trong cuộc Đại chiến Thế giới II nên phần đông kiến trúc văn hóa nghệ thuật vẫn giữ được gần như nguyên vẹn. Ta dễ dàng nhận thấy nhờ các thành quách và tháp canh xây bằng gạch đỏ được bảo tồn rất tốt, nền đường lát đá đã bị bào mòn, ghi dấu ấn thời gian và lịch sử. Những chú ngựa cường tráng kéo những cỗ xe mĩ miều chạy trên đường phố, phát ra những tiếng kêu lọc cọc khiến ta mường tượng đến khung cảnh thời trung cổ.
Tôi có cảm tưởng mỗi một địa điểm, mỗi con phố, thậm chí mỗi phiến đá nơi đây đều ghi dấu ấn hàng thế kỷ của một Vương triều Ba Lan, hùng cường hưng thịnh. Các tòa lâu đài Hoàng gia Ba Lan điệu đà duyên dáng thanh lịch. Không hoành tráng, bệ vệ và rộng lớn như các Cung điện của Pháp, nhưng bớt vẻ cứng nhắc và có phần tao nhã hơn!
Công viên Planty đầy cây xanh bao quanh khu vực lâu đời nhất của thành cổ Kraków. Đó là một khu vườn đô thị độc đáo với chu vi hơn 4 km. Trước đây, giữa Công viên Planty là thành lũy và hào nước nhưng năm 1820, Thượng viện Thành phố đã quyết định thực hiện mô hình Thành phố Mở nên đã phá bỏ và cho trồng cây nhằm tạo nên một dải xanh mênh mông. Có nhiều tượng đài, những ghế băng được ghi tên những vĩ nhân hay những văn sỹ nổi tiếng như Romain Gary, Victor Hugo… Đặc biệt, nơi đây cũng như các công viên ở Ba Lan không có cửa ra vào, không có tường rào bao quanh như ở Pháp hay các quốc gia khác.
Quảng trường Kraków là một không gian đô thị nằm ở trung tâm thành phố, được xây dựng từ thế kỷ 13, đã trùng tu nhiều lần nhưng vẫn giữ được nét cổ kính thời Trung cổ. Ngoài khu chợ có mái che, vào một số ngày trong tuần các tiểu thương đến dựng gian hàng tạm để buôn bán, hoặc các ban nhạc đến biểu diễn, tạo bầu không khí luôn nhộn nhịp, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống Ba Lan. Do đã được Unesco xếp hạng Di tích nên các tòa nhà bao quanh quảng trường đều có niên đại hàng trăm năm. Ví như Nhà thờ Thánh Adalbert thế kỷ thứ 10 và Đài tưởng niệm Adam Mickiewicz năm 1898. Nổi bật trên quảng trường là những tòa tháp Nhà thờ Thánh Kościół Mariacki theo kiến trúc gothic.
Trường Đại học cổ xưa nhất Ba Lan và ngày nay đã trở thành Nhà bảo tàng Nicolas Copernic, nơi Nicolas Copernic (Mikołaj Kopernik), nhà Thiên văn vĩ đại nhất mọi thời đại đã từng học tập, nghiên cứu và giảng dạy khiến tôi mê ly. Tòa nhà vẫn giữ nguyên vẹn những nét kiến trúc thời Trung cổ, khách tham quan nườm nượp. Dấu ấn thời gian không xóa nhòa hình ảnh và tên của ông, mà ngược lại, ông hiện hữu ở khắp nơi, trong các nhà thờ, ngoài đường phố, trong các công viên.
Cố Giáo hoàng Jean Paul II (Karol Józef Wojtyła) cũng vậy: ngài được sinh ra tại thành phố Wadowice, được mệnh danh là tiểu Ba Lan, không xa Kraków, nhưng đã dành phần lớn tuổi trẻ tại Cố đô. Tôi đã ghé thăm nơi ngài từng lưu trú và dẫu không phải là con chiên Công giáo, tôi đã thành kính đứng lặng rất lâu trước tượng ngài trong Thánh đường, nơi mà khi còn là Hồng y Giáo chủ ở quê hương, ngài đã thực hiện phận sự Tôn giáo của mình. Người Ba Lan nổi tiếng là sùng đạo.
Mỏ Muối Wielicz
Cách Krakow khoảng 16 km, Wieliczka là một trong những mỏ muối cổ nhất thế giới, được khai thác từ thế kỷ 13 đến năm 1996, và đã được UNESCO xếp hạng Di sản thế giới năm 1978. Có thể nói đây là một kỳ quan, một thành phố dưới lòng đất, mà nơi sâu nhất là 327m. Tổng chiều dài các hành lang tầm 287km với chừng gần 30 giếng khoan, có hồ nước ngầm xanh như ngọc. Trước khi trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng, đây là nguồn muối lớn nhất của Ba Lan. Tất cả các gian phòng và đường hầm đều do con người tạo ra. Đó là các thợ mỏ trong quá trình khai thác muối và những tù binh, người Do Thái bị Đức quốc xã bắt đến đó làm việc trong cuộc Đại chiến Thế giới thứ II. Kể từ khi muốn biến nơi đây thành khu du lịch, Ba Lan đã đầu tư rất nhiều, gia cố vững chắc các đường hầm, hiện đại hóa các cầu thang, có nhà hàng, phòng trưng bày, thang máy lên xuống. Có khu nhà nguyện cao 36m. Tất cả các bức tượng, phù điêu tại đây đều được tạc từ muối khoáng.
Trại tập trung Auschwitz
Quốc gia nào cũng mong có những di tích, khu thăm quan đặc biệt để thu hút khách du lịch bốn phương, nhưng chắc chắn đất nước Ba Lan đã chẳng bao giờ mong muốn có nơi này: Trại Tập trung và Hủy diệt, dẫu hàng năm có đến hàng chục triệu lượt người thăm viếng. Bởi nơi đây là bằng chứng hùng hồn nhất của sự hiểm ác, dã tâm, thâm độc của loài người. Một sự hủy diệt khó bút nào tả hết, mà ta phải đến tận nơi, phải chứng kiến tận mắt, xem những thước phim tài liệu, nghe những nhân chứng sống địa phương kể lại chặng đường mà dân tộc Ba Lan, Do Thái, cũng như một số dân tộc liên quan phải hứng chịu trước sự độc tài man dợ của Đức quốc xã thời điểm đó. Giờ đây đến thăm nơi này, ngoài những nơi đã bị hoang hóa do thời gian thì phần còn lại, chúng ta sẽ thấy thấp thoáng giữa những hàng cây cổ thụ tươi xanh là những khu nhà mái đỏ rêu phong cổ kính… Phong cảnh trầm lắng, mang vẻ man mác lãng mạn. Nhưng đứng lặng một chút, chìm mình vào không gian và đi ngược thời gian, có lẽ ta vẫn còn nghe văng vẳng những tiếng ai oán, vẫn nhìn thấy những cặp mắt thất thần của những con người vô tội, những hình ảnh khiếp đảm diễn ra hàng ngày. Hình ảnh những đoàn tàu đưa người tới, sự chọn lựa ai vào trại nào để chết sớm, người nào khỏe mạnh sẽ là tù binh để bị gửi đến làm việc trong các hầm mỏ… Đau thương nhất có lẽ là khu mà Đức quốc xã dùng chất Gaz để hủy diệt người già và trẻ em, khu đốt các xác chết… Đa phần các khu nhà trong khu trại này vẫn được giữ nguyên trạng, chỉ trùng tu để tránh bị đổ nát theo thời gian. Tất cả những vật chứng vẫn còn đó, những đống va li cũ nát, hàng ngàn những cặp kính chỏng trơ, hàng dãy dài những bức ảnh, những cái tên, thậm chí còn rất trẻ… lên án tội ác, lên án chiến tranh. Tôi đã đứng rất lâu tại đây, mặc niệm những con người đã ra đi vì một cái chết tức tưởi vô tội!
Nhìn những vật chứng trước mắt và cuộc sống hiện tại, khi đó tôi đã chiêm nghiệm được rằng cuộc đời của dân tộc Ba Lan, dân tộc Do thái, và cụ thể là ở trại Auschwitz này nhắc nhở chúng ta rằng sức mạnh thực sự của một người, của một dân tộc không nằm ở những thành công mà ở khả năng âm thầm đứng dậy khi họ đã bị cướp đi tất cả mọi thứ!
Nhà bảo tàng
Tôi đã ghé thăm một số nhà bảo tàng tại đây. Nhà máy Oskar Schindler, có tên chính thức là Deutsche Email Warenfabrik, là một trong những địa điểm tưởng niệm quan trọng nhất ở Krakow và giờ đây đã được chuyển thành một Nhà bảo tàng hiện đại, sống động, kể lại lịch sử thành phố dưới sự chiếm đóng của Đức Quốc xã trong cuộc Đại chiến thế giới II và hành động của ngài Schindler nhằm cứu sống hơn 1.200 người Do Thái. Vào tháng 10 năm 1939, Oskar Schindler đã tuyển dân cư thành phố vào làm việc. Những người Do Thái còn giữ được một số tài sản đã đầu tư vào nhà máy để đổi lấy việc làm, đảm bảo an toàn cho họ trong khu ghetto. Khi khu ghetto Kraków bị giải thể vào tháng 3 năm 1943, Schindler đã tận dụng mối quan hệ của mình với viên chỉ huy trại Płaszów, là Amon Göth người Đức , và thành lập một “chi nhánh” của trại ngay tại khu nhà máy. Mặc dù điều kiện khắc nghiệt, ông vẫn đảm bảo công nhân gốc Do Thái được đối xử tốt.
Bảo tàng Czartoryski lưu giữ một bộ sưu tập nghệ thuật độc đáo, có giá trị nhất ở Ba Lan và là một trong những bộ sưu tập quan trọng nhất ở châu Âu. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, một phần của bộ sưu tập đã bị mất và vẫn còn nằm trong số những tổn thất chiến tranh cho đến ngày nay. Từ năm 2016, nhờ được nhà nước Ba Lan mua lại, bộ sưu tập đã trở thành một phần không thể thiếu của Bảo tàng Quốc gia ở Kraków, cùng với Cung điện, Tu viện, Kho vũ khí và Thư viện Czartoryski. Việc chuyển giao này cho phép phục chế và bảo tồn hoàn toàn tất cả các khu vực của bảo tàng, và các khu vực này đã mở cửa cho công chúng từ năm 2019 đến năm 2023.
Vương cung thánh đường Hoàng gia Saints Stanislaus & Wenceslaus là một nhà thờ Công giáo La Mã nằm trên đồi Wawel. Nhà thờ theo kiến trúc gothic, là tòa thứ ba được xây dựng trên cùng địa điểm này, được tái thiết vào thế kỷ 14. Tòa đầu tiên được xây dựng và phá hủy vào thế kỷ thứ 11, Tòa thứ hai được xây dựng vào thế kỷ thứ 12 nhưng đã bị một vụ hỏa hoạn thiêu rụi vào năm 1305. Đã hơn 900 năm tuổi, đây là khu bảo tồn quốc gia và đã từng là nơi đăng quang của các vị vua Ba Lan. Nơi đây cũng là trụ sở của Tổng giáo phận Kraków. Giáo hoàng Jean Paul II, một ngày sau khi được thụ phong Linh mục, đã dâng thánh lễ đầu tiên tại hầm mộ Thánh đường vào ngày 2/11/1946. Hầm mộ Thánh Leonard ở tầng ngầm Nhà thờ là nơi an táng các vị vua Ba Lan từ thế kỷ 14 và sau này là các anh hùng dân tộc Ba Lan. Giáo hoàng Jean Paul II đã có lúc cân nhắc việc được khâm niệm ở đây nhưng sau đó, ngài đã được an nghỉ ở lăng mộ hầm ngầm của Tòa thánh Vatican, nơi yên giấc của các Giáo hoàng từ thời cổ đại. Nhưng một số dân chúng đã hy vọng rằng, theo phong tục cổ xưa, trái tim của ngài hẳn phải được đưa đến đó, bên cạnh hài cốt của những người con ưu tú vĩ đại của dân tộc Ba Lan.
Hiệu Constant (Bài & Ảnh)
Paris 02 09 2026
Một số những bc ảnh khác
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)































