Cảm nhận từ truyện ký “Kiều bào với Trường Sa” của Hiệu Constant - Mai Liên

 Cảm nhận từ truyện ký “Kiều bào với Trường Sa” của HIệu Constant

(Báo hải quân)

Vậy là sau 3 năm ấp ủ, cuốn truyện ký “Kiều bào với Trường Sa” của nhà văn, dịch giả Hiệu Constan (tên thật là Lê Thị Hiệu-hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hiện đang định cư tại Pháp) đã được Nhà Xuất bản Dân trí ấn hành. Cuốn sách phát hành có thêm một tư liệu quý về Trường Sa dành tặng độc giả trong và ngoài nước…

Những ngày tháng 5 năm 2018, giữa mênh mông biển trời Trường Sa, nhà văn, dịch giả Hiệu Constan đã chia sẻ với chúng tôi về dự định viết một cuốn sách ghi lại hải trình của kiều bào trong đoàn công tác số 10 đến thăm quân, dân huyện đảo Trường Sa. Vì thế, trong suốt hải trình, chị tập trung quan sát chi tiết từng nơi mình đến; chụp lại các hình ảnh; phỏng vấn, ghi chép những câu chuyện, tình cảm của thành viên đoàn công tác và cán bộ, chiến sĩ Hải quân… Để rồi chị trở về Pháp với cảm xúc ắp đầy về chuyến đi quá ấn tượng, chị đã dành tâm huyết viết cả cuốn truyện ký dày 180 trang.

Đọc truyện ký Kiều bào với Trường Sa của nữ nhà văn Hiệu Constant

 

Đọc truyện ký Kiều bào với Trường Sa của nữ nhà văn Hiệu Constant

(báo Tin Tức TTX)

https://baotintuc.vn/sang-tac/doc-truyen-ky-kieu-bao-voi-truong-sa-cua-nu-nha-van-hieu-constant-20210620142957540.htm

“Thêm một cột mốc chủ quyền cắm cho quần đảo Trường Sa” - nhà thơ Trần Đăng Khoa khẳng định chắc nịch khi viết những dòng giới thiệu cuốn truyện ký “Kiều bào với Trường Sa” của nữ nhà văn Việt kiều Pháp Hiệu Constant.

Trường Sa là một vùng lãnh hải, lãnh thổ thiêng liêng, không thể tách rời của đất mẹ Việt Nam. Quá khứ và hiện tại đầy hào hùng của “dải cát dài” Trường Sa khiến khi chỉ nghe tin được ra thăm đảo thôi cũng khiến những người có cơ hội hân hoan, vui sướng, hồi hộp và cả tự hào đến mất ngủ. Và đó cũng là tâm trạng của nữ nhà văn về với Tổ quốc từ nước Pháp xa xôi Hiệu Constant.

Truyện ký “Kiều bào với Trường Sa” của nữ nhà văn Việt kiều Pháp Hiệu Constant do Nhà xuất bản Dân Trí ấn hành vào tháng 5/2021 là câu chuyện chân thật mà cảm động về chuyến ra thăm quần đảo dấu yêu của đoàn kiều bào tới từ 24 quốc gia trên thế giới.

Năm 2018, Hiệu Constant có mặt trong Đoàn công tác số 10 gồm 70 kiều bào sinh sống ở nhiều nước trên thế giới ra thăm Trường Sa. Phải mất 3 năm để những dòng ghi nhớ, những xúc cảm nén chặt được thành hình bằng cuốn truyện ký dày 185 trang.

Tô Nhuận Vỹ: Vài suy ngẫm về Lê Thị Hiệu (Hiệu Constant)

 Vài suy ngẫm về Lê Thị Hiệu (Hiệu Constant)

http://tapchisonghuong.com.vn/tap-chi/c297/n13911/Vai-suy-ngam-ve-Le-Thi-Hieu-Hieu-Constant.html

17:24 | 09/01/2014

TÔ NHUẬN VỸ
(Nhân tiểu thuyết Đời du học vừa ra mắt bạn đọc)

Tôi thích gọi Hiệu (Lê Thị Hiệu) hơn là Hiệu Constant, nhất là sau khi đọc, gặp gỡ và trò chuyện với Hiệu.

Vào Blog của Hiệu xem những bức ảnh Hiệu bên cánh hoa bèo tím giữa đồng đất Thường Tín, bên cây đước Cà Mau, dưới gốc sứ Đại nội Huế… Hiệu ngẩn ngơ nghe ca tài tử và những bài hát rưng rưng chất đồng quê Lý Qua Cầu. Hiệu đi thăm, lặn lội đi thăm mọi miền đất nước này: miền Tây Bắc, Vinh, Huế, Bình Phước, chợ nổi Cái Răng, đất mũi Cà Mau... Rồi chuyện Hiệu “huấn luyện” thế nào mà anh chồng Claude dòng dõi trí thức gia giáo của nước Pháp biết ăn tất cả những món ăn Việt, kể cả mắm tôm. Hiệu tỉ mẩn, kiên trì dạy dỗ hai con, Bin và Hà, biết nói chuyện tiếng Việt với bố mẹ bằng cả những tiếng thật tha thiết “Mẹ ngoan mẹ nha… Bố ừ một tiếng cho vui vẻ đi”. Chuyện ra sức “cày” nhận dịch cho nhiều nhà xuất bản trong nước cũng là để có tiền thường xuyên về nước, để đắm chìm trong bao lo toan cho bà con ruột thịt, cho các con của anh của chị, cho nỗi nhớ thương vô hạn bố mẹ đã khuất và mỗi lần đặt chân lên mảnh đất Thường Tín, Hiệu như con chim bị nhốt trong lồng được thả về lại rừng. Cho đến câu chuyện mày tao huyên thuyên, trên trời dưới đất với cậu bạn học cấp 1 ngày xưa bây giờ lái taxi kiếm sống... Tôi có cảm giác rằng mỗi ngày có 24 giờ thì hồn vía Hiệu đã dành cho quê nhà đến 20 giờ rồi. Và cả cái tật… nói ngọng lẫn lộn lờ - nờ thi thoảng bật ra… đãi bạn bè nữa. Tất cả, tất cả những “thứ” đó đã cho tôi có một ấn tượng mạnh mẽ về Hiệu: trong con người chứa đầy hiểu biết văn chương, văn hóa Tây - Đông này, hồn vía vẫn nơi làng quê Việt nam, vẫn nơi một làng quê đồng đất Bắc Bộ. Không hề thấy bóng dáng “bà đầm Việt Kiều” nơi Hiệu. Đó là đặc điểm lớn, là nguồn mạch vô tận nuôi cảm xúc, tài năng của Hiệu đã biểu lộ qua từng trang viết của chị.

Kiều bào với Trường Sa của Hiệu Constant: THÊM MỘT CỘT MỐC CHỦ QUYỀN CẮM CHO QUẦN ĐẢO TRƯỜNG SA

 

                   THÊM MỘT CỘT MỐC CHỦ QUYỀN CẮM CHO QUẦN ĐẢO TRƯỜNG SA

                                                          (TRẦN ĐĂNG KHOA)

(Báo Tuổi Trẻ Thủ Đô)

https://tuoitrethudo.com.vn/them-mot-cot-moc-chu-quyen-cam-cho-quan-dao-truong-sa-162765.html?fbclid=IwAR0cqrJ0-RWIjnB7L83AXLjcn44Ueq0GwAIkQai4jQ71hnegXn_EQ1n6L3E

Đó là cuốn truyện ký “Kiều bào với Trường Sa” của nữ nhà văn Việt Kiều Pháp Hiệu Constant.

Trường Sa là một vùng lãnh hải, lãnh thổ thiêng liêng nhất của Tổ Quốc chúng ta. Đây cũng là miền khó khăn gian khổ nhất. Nếu đất nước có gì biến động thì sẽ bắt đầu từ quần đảo bão tố này.

Tôi cũng đã từng nói ở đâu đó và không phải chỉ nói một lần rằng, nếu nhìn lên bản đồ thế giới, tổ quốc thân yêu của chúng ta như một bà mẹ gày gò, đội chiếc nón gủ, bước thập thững bên bờ sóng gió. Tấm lưng còng gập có lẽ vì phải gánh quá nhiều sứ mệnh lịch sử quay ra ngoài Biển Đông. Phên dậu giữ cho tấm lưng còng ấy khỏi lạnh chính là Trường Sa, Hoàng Sa đấy.

Hoàng Sa, theo tên gọi thì nó là một dải cát vàng. Ở đấy có đất, có nước ngọt, cha ông chúng ta đã bám trụ gìn giữ từ thời vua Lê Thánh Tông. Thuở đó ra ra giữ đảo, tiếp tế cho đảo chỉ bằng thuyền buồm, thuyền nan và bè nứa. Nhiều người chưa tới được đảo đã bị sóng vùi. Trong kho tàng văn học dân gian từng có bao nhiêu câu ca dao đắng đót: “Hoàng Sa sóng gió trùng trùng – Người đi thì có mà không thấy về”. Năm 1974, Trung Quốc đã trắng trợn cướp quần đảo này. Năm 1978, lại cướp đảo Gạc Ma và nhiều hòn đảo khác nữa trong quần đảo Trường Sa của chúng ta. Họ vẽ ra đường lưỡi bò ma quỷ để nuốt trọn Biển Đông. Đó là một luận điệu vô cùng sai trái mà chẳng có giá trị pháp lý nào. Từ năm 1904 trở về trước, bản đồ của chính Trung Quốc từ thời Nhà Thanh, lãnh hải, lãnh thổ của họ chỉ đến đảo Hải Nam là hết. Điều ấy chính họ cũng biết và cả thế giới biết. Vì thế, mọi thái độ hung hăng của Trung Quốc chỉ làm cho họ thêm bị cô lập trước cộng đồng thế giới, đặc biệt là với những quốc gia có chủ quyền trên Biển Đông.

Kiều bào với Trường Sa của Hiệu Constant - thêm một cột mốc trong lòng người Việt

 

Kiều bào với Trường Sa - thêm một cột mốc trong lòng người Việt

http://baovannghe.com.vn/them-mot-cot-moc-trong-long-nguoi-viet-1-2-23037.html?fbclid=IwAR3KpL-LXzJzMekAiU7UTcfDQ_0LU-veAuPO0WfyNBJq2hz0yTDyg1G1lYw

Nguyễn Hiệp - Nhân đọc Kiều bào với Trường Sa, NXB Dân Trí- Quý II/ 2021/Báo Văn Nghệ số 23/ngày 5/06/2021

***

Tôi đã đọc một mạch quyển sách quý trong niềm xúc động lớn lao về những núm ruột Trường Sa của tổ quốc. “Kiều bào với Trường Sa” ghi lại một cách chân thật, tỉ mỉ về chuyến đi thăm các đảo Trường Sa của Đoàn Công tác số 10. Trong đó có khá nhiều người đặc biệt, ưu tú, làm ở nhiều lãnh vực, hiện ở nhiều nước trên thế giới, có người là hậu duệ vua Lý Thái Tổ hiện ở Hàn Quốc, có người là cựu Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam Tại Pháp, có người là Tham mưu trưởng Hải quân, cục Chính trị Hải quân, có người làm ở bộ Công an, có người làm ở Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, có người đương chức sở Ngoại vụ các tỉnh thành… Và có tất cả bảy mươi kiều bào trở về từ hai mươi bốn quốc gia như: Cộng Hòa Sec, Ba Lan, Hungary, Singapore, Canada, Pháp, Hàn, Thái Lan, Lào, …

KIỀU BÀO VỚI TRƯỜNG SA(Hiệu Constant): Hoàng Sa, Trường Sa không chỉ ở Biển Đông

Hoàng Sa, Trường Sa không chỉ ở Biển Đông

http://vannghequandoi.vn/sach-ve-nha-so-4/hoang-sa-truong-sa-khong-chi-o-bien-dong_12003.html?fbclid=IwAR1hCUwzhEfwtVpmXhfU5xlcVPCg5ZMZKFX0nnqZvi2M9y5V_L78cnsDIGs

Sự quan tâm tới biển đảo không độc quyền ở ai. Điều này được khẳng định qua 15 năm làm biên tập ở Văn nghệ Quân đội của tôi. Tòa soạn liên tục nhận được thư từ, điện thoại, tin nhắn từ độc giả mọi thành phần cả trong và ngoài nước bày tỏ cảm xúc khi đọc những tác phẩm viết về về Hoàng Sa, Trường Sa. Dễ hiểu, bởi Văn nghệ Quân đội luôn coi biển đảo là máu thịt, dành mọi sự ưu tiên cho đề tài này. Các nhà văn nhà báo cũng có những rung động chân thành về biển đảo nên viết rất hay và luôn chọn Văn nghệ Quân đội là nơi gửi gắm tác phẩm. Những chia sẻ của độc giả giúp chúng tôi có một niềm tin vững chãi: Hoàng Sa, Trường Sa đã, đang và sẽ sống mãi trong tâm trí hàng triệu người Việt khắp năm châu.

Niềm tin này càng trở nên rõ ràng khi tôi đọc cuốn Kiều bào với Trường Sa của nhà văn Hiệu Constant.

Năm 2018 Hiệu Constant có mặt trong Đoàn công tác số 10 gồm 70 kiều bào sinh sống ở nhiều nước trên thế giới ra thăm Trường Sa. Trở về nước Pháp, với cảm xúc đầy ắp về chuyến đi quá ấn tượng, chị đã dành tâm huyết viết hẳn một tập truyện kí dày 180 trang in.

Mặc dù đề tên thể loại là truyện kí, nhưng cuốn sách không có trang nào hư cấu. Tất cả nhân vật, sự kiện đều là thật thông qua những phỏng vấn, ghi chép của tác giả. Chính điều này đã tạo nên sự cuốn hút của cuốn sách.

Dù sinh sống ở Mĩ, Canada, Anh, Pháp, Hungari, Cộng hòa Séc, Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan...; dù là chính khách, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, học sinh, sinh viên hay công nhân...; dù nghề nghiệp, tuổi tác, quan điểm chính trị... có thể khác nhau, nhưng trong huyết quản mỗi kiều bào đều là dòng máu Việt thấm đẫm ý thức chủ quyền lãnh thổ lãnh hải mà các thế hệ người đã tốn bao mồ hôi xương máu khám phá, giữ gìn. Trái tim của họ đã cùng quặn đau khi những chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam bị giặc thảm sát tại đá Gạc Ma. Những trái tim ấy cùng đập những nhịp sục sôi căm giận khi Giàn khoan 981 của Trung Quốc ngang nhiên hạ đặt trái phép xuống vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Những trái tim ấy đều rung lên nhịp bồn chồn lo lắng khi nhà giàn DK1 oằn mình trong bão tố...

Ra với Trường Sa, đối với những người con xa xứ là được về nhà, về với “Miền đất thứ 4” của Tổ quốc. Những trang viết của Hiệu Consant đã ghi lại tình yêu chân thực của kiều bào với biển đảo quê hương. Tình yêu ấy không chỉ thể hiện ở những lời nói, bài viết, mà bằng cả những hành động: Triển lãm tranh ảnh Biển đảo Việt Nam ở các nước, triển khai các dự án dân sinh tại Trường Sa, quyên góp ủng hộ chiến sĩ Trường Sa...

Đọc xong cuốn sách, nhớ lại những câu chuyện trước đây, bất giác tôi có suy nghĩ: Hoàng Sa, Trường Sa không chỉ là những thực thể vật chất cố định trên biển Đông, mà đã trở thành hồn khí thiêng liêng sống trong máu thịt của mỗi con dân nước Việt toàn cầu.

Nhà văn ĐỖ TIẾN THỤY

“Kiều bào với Trường Sa” của HIỆU CONSTANT: Thêm một cột mốc chủ quyền cho quần đảo Trường Sa

 

“Kiều bào với Trường Sa”: Thêm một cột mốc chủ quyền cho quần đảo Trường Sa

  

 https://vovworld.vn/vi-VN/tap-chi-van-nghe/kieu-bao-voi-truong-sa-them-mot-cot-moc-chu-quyen-cho-quan-dao-truong-sa-979289.vohttps://vovworld.vn/vi-VN/tap-chi-van-nghe/kieu-bao-voi-truong-sa-them-mot-cot-moc-chu-quyen-cho-quan-dao-truong-sa-979289.vov

Một cuốn sách mới của dịch giả, nhà văn Hiệu Constant vừa ra mắt có nhan đề “Kiều bào với Trường sa” do NXB Dân Trí ấn hành. Trong lời giới thiệu cuốn sách, nhà thơ Trần Đăng Khoa nhấn mạnh: “ Cuốn truyện ký này chỉ xoay quanh chuyến thăm quần đảo Trường Sa của bà con Việt kiều ta ….”

“Đã rất nhiều năm nay, kiều bào ta luôn gắn bó với Tổ quốc. Đặc biệt trong khó khăn hoạn nạn, như dịch covid, lụt bão ở Miền Trung. Rồi biên giới Tây Nam, biên giới Phía Bắc. Và đặc biệt là Trường Sa, Hoàng Sa. Nhiều bà con đã quyên góp tiền, giúp người dân hoạn nạn và các chiến sĩ bớt đi rất nhiều khó khăn." “Chúng ta lại có thêm một cột mốc chủ quyền mà nhà văn Hiệu Constant cắm cho quần đảo Trường Sa.”

Nhà văn, dịch giả Hiệu Constant trả lời phỏng vấn phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam về “Kiều bào với Trường Sa”.

Nhà văn, dịch giả Hiệu Constant trong chuyến đi Trường Sa năm 2018

PV: Thưa nhà văn, dịch giả Hiệu Constant, chị có thể chia sẻ là từ ý tưởng nào để ra đời cuốn sách Kiều bào với Trường Sa?

Hiệu Constant: Thực ra từ lâu tôi đã quan tâm đến Trường Sa và gắng tìm hiểu nhiều về quần đảo này. Kể từ gần chục năm trở về đây tại Paris có rất nhiều các cuộc hội thảo hoặc các sự kiện liên quan đến Trường Sa. Mỗi khi có những sự kiện như vậy, tôi cố gắng đến tham dự nhiều nhất có thể và cố gắng ghi lại những nhận xét của mình, hoặc là cố gắng trao đổi nhiều với các diễn giả hoặc với những người đã từng đi đến Trường Sa về chẳng hạn.

Cho đến năm 2018 khi nhận được thông tin tôi sẽ có mặt trong danh sách đoàn đại biểu được về nước đi thăm và tặng quà các chiến sỹ và các hộ dân tại một số đảo trên quần đảo Trường Sa, thì tôi rất vui. Và chỉ trong lúc sắm sửa va li hành lý để về nước thì ý tưởng viết một cuốn sách về Trường Sa mới hình thành. Khi đó thì nó chỉ lờ mờ trong đầu. Tôi gắng mang cuốn sổ thật dày, máy ảnh có dung lượng cao để chụp thật nhiều ảnh và tôi cũng còn mang theo cả mấy cái điện thoại để có thể phỏng vấn nhanh một ai đó chẳng hạn khi bất chợt cần.

Thế nhưng về đến Cam Ranh tôi đã gặp gỡ tất cả các anh chị em kiều bào trở về từ 24 quốc gia và vùng lãnh thổ. Và khi trò chuyện với họ thì ý tưởng viết sách mới hiện lên rõ nét hơn trong tôi. Trong suốt chuyến đi đó tôi đã gắng quan sát thật nhiều, thật chi tiết từng nơi mà mình đã đặt chân đến đây, chụp thật nhiều ảnh, trò chuyện với thật nhiều người, ghi nhận những sắc thái và tình cảm của họ. Bởi viết một bài báo thì nhẹ nhàng và đơn giản hơn, nhưng mà khi viết một cuốn sách thì cần rất nhiều yếu tố, đa dạng, đầy đủ các khía cạnh.

Vâng nếu chị hỏi về thực chất ý tưởng viết cuốn sách, thì nó hiện lên rõ nét nhất trong tôi là ở Cam Ranh, khi tôi gặp các anh chị em kiều bào trở về từ 24 quốc gia  và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới.

PV: Nếu phải noí lời gửi gắm về cuốn sách để giới thiệu với độc giả, chị sẽ chia sẻ những điều gì?

Hiệu Constant: Vâng, Trường Sa thì mênh mông lắm mà tôi cũng mới chỉ đến được 10 hòn đảo và một nhà giàn thôi. Và hơn nữa, cuốn sách hơn 200 trang thì không thể nói hết được. Nhưng mà tôi thú thật rằng tôi đã rất cố gắng trò chuyện, phỏng vấn, ghi nhận những tình cảm của kiều bào dành cho những hòn đảo mà chúng tôi đã vinh hạnh được đặt chân đến.

Nhưng trên hết, tôi gắng nêu những đặc điểm của mỗi nơi như con người, cảnh vật, cuộc sống, hình ảnh kiêu hùng của các chiến sĩ Hải quân Việt Nam dũng cảm, kiên trung luôn giữ vững tinh thần để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của dân tộc, của đất nước. Và cả mối quan hệ quân và dân trên những hòn đảo, trường học dành cho các cháu nhỏ có cha mẹ là các chủ hộ dân trên đảo nữa. Những ngôi chùa như là những cột mốc tâm linh vv..., tức là rất là khá đầy đủ. Ngoài ra tôi cũng nêu một số hoạt động của kiều bào Pháp hướng về Trường Sa.

Dịch giả, nhà văn Hiệu Constant trò chuyện với các y bác sĩ trên đảo Phan Vinh trong chuyến thăm quần đảo Trường Sa do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ ngoại giao) tổ chức cho đoàn kiều bào.

Tóm lại là đọc cuốn sách nhỏ của tôi, ai mà đã từng đi Trường Sa rồi thì sẽ có thể giữ lại được những kỷ niệm của mình được đóng khung trong các con chữ. Còn ai mà chưa đến Trường Sa thì sẽ có thể ít nhiều khám phá được vùng biển thiêng liêng này trong một cuốn truyện ký liền mạch như vậy. Theo tôi thì, dưới góc nhìn của một nhà văn kiều bào Pháp chắc chắn sẽ có sự khác lạ.

PV: Ký ức nào về Trường Sa sâu đậm nhất trong lòng chị?

Hiệu Constant: Với những đại biểu kiều bào chúng tôi được tham gia trong đoàn công tác số 10, thì bất cứ bất kỳ nơi nào mà chúng tôi đặt chân đến trên quần đảo Trường Sa thì đều trở thành những ký ức sâu đậm khó phai trong đời mình. Với cá nhân tôi, thì có lẽ hai sự kiện ghi dấu ấn nhất mà cho đến tận bây giờ đã ba năm trôi qua mà những hình ảnh đó, những âm thanh ấy vẫn luôn hiển hiện và văng vẳng trong đầu tôi.

Lần thứ nhất là khi đoàn làm lễ tưởng niệm và tri ân các cán bộ chiến sỹ đã hy sinh vì biển đảo Việt Nam và nhất là 64 chiến sĩ đã hy sinh trong trận chiến Gạc Ma, phải nói là rất xúc động. Bây giờ tôi ngồi nói chuyện với chị như thế này, nhưng mà thực ra tôi cũng vẫn đang rất xúc động. Toàn đoàn đã tập trung trên bãi đáp trực thăng của tàu để làm lễ giữa biển trời mênh mang. Toàn đoàn mấy trăm người im phăng phắc, không gian thì thoang thoảng mùi hương trầm và chỉ có văng vẳng tiếng nhạc lễ thôi. Sau đó chuẩn đô đốc Đỗ Minh Thái đọc bài tri ân đối với các chiến sĩ. Giọng chuẩn đô đốc nghẹn ngào, còn các đại biểu thì cố kìm những tiếng nức nở. Và sau đó là đêm mà đoàn chúng tôi rời đảo Trường Sa lớn.

Có lẽ sẽ không một đại biểu nào quên được, những tiếng hát vang còn văng vẳng và những câu như Kiều bào yêu Trường Sa và từ dưới vọng lên là Trường Sa yêu kiều bào, cứ lưu luyến như thế. Những cánh tay vẫy. Và cả những giọt nước mắt trên những khuôn mặt đang cười.

Còn tôi thì lại có một kỷ niệm cá nhân hơn, đó là tại đảo Trường Sa đó tôi đã gặp được hai sĩ quan đồng hương Thường Tín của mình, đó là trung tá Nguyễn Văn Trường và thiếu tá Nguyễn Bá Đoàn. Thật vui và xúc động. Kể lại đây thì rất là dài. Nhưng tôi có kể một đoạn trong cuốn sách của mình. Trước khi sách được xuất bản thì tôi được tin là anh Trường đã ra quân về nghỉ hưu, còn em Đoàn thì đã về lại Cần Thơ nơi em đóng quân trước khi được phái đi chi viện cho Trường Sa. 

Xin cảm ơn nhà văn, dịch giả Hiệu Constant về cuộc trò chuyện này.

P.Hà