Olympe de Gouges, nữ văn
sỹ Pháp đầu tiên dùng ngòi bút làm đòn xoay chế độ
***
«Một
phụ nữ có quyền bước lên đoạn đầu đài thì họ cũng phải có quyền bước lên Diễn
đàn»
Câu nói
đó thoạt đọc bạn sẽ thấy không ý nghĩa gì vào thời nay, nhưng xin thưa, câu nói
đó đã được phát biểu tại Pháp vào đầu thế kỷ 18!
Là một
nữ văn sỹ chuyên viết tiểu thuyết và kịch bản sân khấu, một nữ chính trị gia,
một chiến binh của chủ nghĩa Nam Nữ bình quyền và chủ nghĩa nhân đạo, một phụ
nữ tỉnh lẻ đã khuấy động thủ đô Paris và toàn bộ giới quý tộc và đàn ông tại
Pháp ở thế kỷ 18, bà là ai?
Marie-Olympe
de Gouges tên khai sinh là Marie Gouze, sinh ngày 07 tháng 5 năm 1748 ở
Montauban. Bà được coi là nhà tiên phong của phong trào nữ quyền. Tác giả của Tuyên ngôn về các quyền của phụ nữ và nữ công
dân, đã để lại nhiều bài viết ủng hộ các quyền dân sự và chính trị của phụ
nữ và bãi bỏ Chế độ nô lệ da đen. Bà đã trở thành biểu tượng của phong trào
giải phóng phụ nữ, và Chủ nghĩa nhân văn nói chung. Những ý tưởng và vai trò
của bà trong lịch sử đấu tranh vì Nữ quyền đã được được giới học thuật đánh giá rất cao.
Xuất thân
Cứ
chiểu theo thân phận và cuộc đời góa phụ trẻ ấy thì thoạt đầu, không ai nghĩ
rằng một người phụ nữ tỉnh lẻ lại có một số phận truân chuyên trên chính trường
đến vậy. Xuất thân có cha mẹ thuộc tầng
lớp tiểu tư sản, lấy chồng là đồ tể năm 17 tuổi, để rồi trở thành góa bụa khi
đứa con trai duy nhất vừa lọt lòng, tức một năm sau đó, năm 1766. Chán cảnh, thất
vọng trước trải nghiệm cuộc đời phu thê quá ngắn ngủi mà không hề đem lại chút
hạnh phúc nào, bà sẽ không bao giờ tái hôn và cho rằng «Hôn nhân tôn giáo là
nấm mồ chôn cả sự tin tưởng lẫn tình yêu» Trong một lần gặp gỡ với Jacques
Biétrix de Rozière, một quan viên cấp cao, ông ngỏ lời cầu hôn nhưng bà từ chối
và chỉ trở thành người tình của ông. Năm 1773, bà đem con theo người tình giàu
có và địa vị cao sang lên Paris, ông lúc này đã trở thành cán bộ quân nhu cấp
cao của bộ Hàng Hải Pháp. Bà dành nhiều thời gian nuôi dậy con trai và tạo điều
kiện để con có những thầy dạy tốt nhất. Cũng phải nói, mẹ của bà xuất xứ từ một
gia đình có học nên Olympe de Gouges đã được hưởng một nền giáo dục cho phép
hòa đồng rất nhanh với những tinh hoa ở Paris. Tại Triều đình thời ấy, bà mới
bắt đầu đổi tên, không còn là Marie Gouze mà là Olympe de Gouges.






